Helaas kan bij een halfjaarlijkse controle blijken dat ergens in het gebit toch een gaatje is ontstaan. De plaatsen waar gaatjes het eerst ontstaan, zijn de groeven in de kiezen en waar tanden en kiezen tegen elkaar aan staan.

Hoe ontstaat een gaatje?
Bepaalde soorten bacteriŽn in tandplak vormen uit de suikers, die in voeding voorkomen, een zuur. Door dit zuur wordt het oppervlak van het glazuur en later ook het onderliggende dentine opgelost. Bij veelvuldig gebruik van suiker kan daardoor een gaatje (cariŽs) ontstaan. De grootste kans op cariŽs bestaat in de groeven van de kiezen en tussen de tanden en kiezen in. Wanneer cariŽs niet tijdig wordt behandeld kan dit kiespijn en wortelpuntontsteking veroorzaken. Uiteindelijk kunnen tanden en kiezen door cariŽs verloren gaan.

Hoe ziet een gaatje er eigenlijk uit?
Over hoe een gaatje er uit ziet bestaan nogal wat misverstanden. Niet elk putje of groefje in een kies hoeft een echt gaatje te zijn. Ook kan er schijnbaar niets aan de hand zijn, terwijl de tandarts toch een gaatje ontdekt. Zoals u op het plaatje rechts kunt zien bestaat een gaatje uit een vrij kleine opening in het glazuur en een veel grotere ruimte onder het oppervalk in het dentine. Dentine is namelijk veel zachter dan glazuur en lost dus eerder op. Door de ruimte onder het oppervlak schemert een gaatje altijd wat wittig door. Een zwart putje is dus pas een gaatje als het eromheen wit doorschemert.

Gaat u maar eens met de muis op zoek op onderstaande foto (kijk ook in het spiegeltje) en klik als u een gaatje denkt te zien.

Op de rŲntgenfoto hiernaast ziet u dat een gaatje zichtbaar is door een zwart vlekje op een plaats waar dat niet hoort.
De rŲntgenstraling wordt in een gaatje beter doorgelaten en veroorzaakt daardoor op een foto meer zwarting.

Ook op deze foto kunt u met de muis een gaatje opzoeken.

Het vullen van een gaatje
Voordat een vulling aangebracht kan worden moet altijd eerst het aangetaste tandweefsel worden verwijderd. Het reinigen van een gaatje wordt door patiŽnten ook wel "boren" genoemd, tandartsen spreken liever over "prepareren". Eerst wordt het glazuur doorboord om toegang te geven tot het zacht geworden dentine.
De tandarts gebruikt daarvoor een sneldraaiend diamantsteentje in een door lucht aangedreven instrument, een z.g. turbine hoekstuk. Het diamantsteentje heeft een doorsnede van 1 tot 1,2 millimeter.
Wanneer voldoende toegang is gemaakt wordt het onderliggende, zacht geworden, dentine verwijderd. Dit gebeurt met een langzamer draaiend rond staalboortje met een diameter van 1,4 tot 2,3 millimeter.
Het dentine wordt verwijderd, totdat de overgang van glazuur naar dentine schoon is, dat wil zeggen totdat het dentine op die overgang overal hard is.

De meeste mensen associŽren het prepareren met een vervelend geluid en met pijn. De pijn kan vermeden worden door het geven van een (plaatselijke) verdoving. De tandarts zal meestal ingaan op het verzoek van een patiŽnt om verdoving te geven.
Vulling in een tand
Wanneer er een vulling in een voortand gemaakt moet worden zal de tandarts altijd kiezen voor tandkleurig vulmateriaal. Het meest toegepaste materiaal is het z.g. composiet, een kunststofvulling, waarin gemalen glas- of kwartsdeeltjes zijn verwerkt.
Composiet wordt altijd verwerkt in combinatie met de "etstechniek". Daarbij wordt het glazuur eerst voorbewerkt met fosforzuur houdende gel. Deze techniek heeft als voordeel, dat de vulling beter hecht aan het glazuur. De vulling sluit daardoor beter aan en wordt bijna onzichtbaar.
Bij deze patiŽnt werden twee gaatjes gevonden. Eťn aan de rechterzijde van een snijtand en ťťn aan de linkerzijde van de snijtand er naast.
De gaatjes zijn gereinigd en de randen werden enigszins afgeschuind.
Voor het vullen wordt de preparatie geŽtst met fosforzuur houdende gel en wordt een verbindingsmiddel aangebracht.
Het vulmateriaal is aangebracht en uitgehard met behulp van blauw licht. Na het uitharden worden de vullingen afgewerkt en gepolijst.

Vulling in een kies
Bij deze patiŽnt is het buitenste deel van
een kies afgebroken.
Vanwege de zichtbaarheid is er voor gekozen om de hele vulling te vervangen door een composietvulling.

Eerst wordt al het oude amalgaam en de aangetaste dentine verwijderd. Daarna worden de randen van de preparatie enigszins afgeschuind (foto).

Er wordt een beschermende onderlaag aangebracht.  Daarna is de preparatie klaar om gevuld te worden.
De nieuwe composietvulling is afgewerkt en op hoogglans gepolijst.
Tenslotte wordt de patiŽnt gevraagd de kiezen op elkaar te zetten om te controleren of de vulling niet te hoog is.

Misschien ook interessant voor u:

Mondhygiene   
RŲntgenfoto's
Wortelkanaalbehandeling
Extractie
Kronen en bruggen